Zaostrzono normy ciśnienia tętniczego. Nowe wartości mogą zaskoczyć nawet zdrowe osoby

• Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne zaktualizowało normy ciśnienia tętniczego
• Eksperci dodali nową kategorię ciśnienia tętniczego zwaną „podwyższonym ciśnieniem tętniczym”
• Przypominają także o istnieniu dwóch zjawisk, które mogą zaburzyć rozpoznanie nadciśnienia: nadciśnienie białego fartucha i nadciśnienie maskowane

Normy dotyczące ciśnienia tętniczego

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne przedstawiło nowe wytyczne dotyczące ciśnienia krwi. W obszernym dokumencie wskazano, że wytyczne oceniają i podsumowują dostępne dowody w celu pomocy pracownikom służby zdrowia w proponowaniu najlepszego podejścia diagnostycznego lub terapeutycznego dla konkretnego pacjenta z danym schorzeniem.

Przede wszystkim nowe normy zaktualizowały te wydane w 2018 roku dotyczące leczenia nadciśnienia tętniczego. Zaznaczono, że nowy dokument aktualizuje i wprowadza nowe zalecenia. Wytyczne z 2024 roku nadal definiują nadciśnienie jako ciśnienie skurczowe w gabinecie wynoszące ≥140 mmHg lub ciśnienie rozkurczowe ≥90 mmHg.

Warto jednak dodać, że wprowadzono nową kategorię ciśnienia tętniczego zwaną „podwyższonym ciśnieniem tętniczym”. Podwyższone ciśnienie tętnicze definiuje się jako:

• ciśnienie skurczowe 120–139 mmHg lub
• ciśnienie rozkurczowe 70–89 mmHg.

Inną, istotną i opartą na dowodach zmianą w wytycznych z 2024 roku jest zalecenie dążenia do docelowego ciśnienia skurczowego wynoszącego 120–129 mmHg u dorosłych otrzymujących leki obniżające ciśnienie krwi. Jak czytamy, istnieje kilka ważnych zastrzeżeń do tego zalecenia, w tym:

• wymóg, aby leczenie do docelowego ciśnienia krwi było dobrze tolerowane przez pacjenta,
• fakt, że łagodniejsze docelowe ciśnienie krwi można rozważyć u osób z objawowym niedociśnieniem ortostatycznym, osób w wieku 85 lat i starszych lub osób z umiarkowaną lub ograniczoną oczekiwaną długością życia,
• silny nacisk na pomiar ciśnienia krwi poza gabinetem lekarskim w celu potwierdzenia osiągnięcia docelowego ciśnienia skurczowego wynoszącego 120–129 mmHg.

Funkcjonują trzy kategorie klasyfikacji ciśnienia tętniczego:

• niepodwyższone - < 120/70 mm Hg,
• podwyższone - 120-139/70-89 mm Hg,
• nadciśnienie - ≥ 140/90 mm Hg.

Leczenie podwyższonego ciśnienia

Jednocześnie ESC wskazuje, że im wyższe ciśnienie krwi, tym wyższe względne ryzyko chorób układu krążenia, w tym miażdżycy. Ryzyko niekorzystnych skutków sercowo-naczyniowych wzrasta wraz ze stałymi wzrostami ciśnienia skurczowego i rozkurczowego.

Samo stosowanie progów ciśnienia tętniczego dla nadciśnienia do przydzielania leczenia prowadziłoby do niedostatecznego leczenia wielu pacjentów wysokiego ryzyka – czytamy.

Jeżeli ciśnienie krwi w gabinecie lekarskim wynosi 120–139/70–89 mmHg, to uważa się, że u pacjenta występuje podwyższone ciśnienie krwi i zaleca się dalsze wyróżnianie ryzyka chorób układu krążenia w celu ustalenia terapii:

• u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem krwi, u których nie występuje zwiększone ryzyko chorób układu krążenia i nie występują inne schorzenia wysokiego ryzyka, zaleca się obniżanie ciśnienia krwi w ramach stylu życia. Jeśli początkowe środki zaradcze dotyczące stylu życia nie przyniosą rezultatu po 6–12 miesiącach, leczenie farmakologiczne można omówić indywidualnie u dorosłych z niższym ryzykiem chorób układu krążenia, gdy ciśnienie krwi wynosi od 130/80 do <140/90 mmHg;
• u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem krwi (ciśnienie tętnicze w gabinecie lekarskim 120–139/70–89 mmHg), u których występuje wystarczająco wysokie ryzyko chorób układu krążenia lub u pacjentów z wysokim ryzykiem lub granicznym ryzykiem chorób układu krążenia, należy rozpocząć stosowanie środków obniżających ciśnienie krwi przez 3 miesiące. Następnie zaleca się leczenie farmakologiczne u osób z potwierdzonym ciśnieniem krwi ≥130/80 mmHg, jeśli zmiany stylu życia nie przyniosły rezultatu lub nie są wdrażane. Należy położyć nacisk na szybkie dodanie leczenia farmakologicznego, jeśli jest to konieczne w ciągu 3 miesięcy, aby uniknąć bezwładności terapeutycznej. U osób z ciśnieniem krwi 120–129/70–79 mmHg preferowana jest stała i intensywna interwencja w styl życia.

Eksperci podkreślają także, że kluczowe znaczenie w rozpoznaniu ewentualnego nadciśnienia są pomiary wykonywane samodzielnie w domu. Wskazują, że pomiary uzyskiwane w gabinecie lekarskim nie zawsze są miarodajne, ponieważ istnieją dwa zjawiska:

• nadciśnienie białego fartucha – pomiar ciśnienia w gabinecie dał wynik powyżej 140/90 mmHg, podczas gdy pomiar w warunkach domowych wykazał poniżej 135/85 mmHg (lub poniżej 130/80 mmHg przy całodobowym monitorowaniu w ciągu dnia). Ma to związek z lękiem niektórych pacjentów przed wizytami u lekarza;
• nadciśnienie maskowane – sytuacja odwrotna, w której pomiar ciśnienia w gabinecie jest niższy (poniżej 140/90 mmHg), podczas gdy pomiary w warunkach domowych przynoszą wyższe wyniki (powyżej 135/85 mmHg lub powyżej 130/80 mmHg w ramach całodobowego monitorowania).

W przypadku nadciśnienia białego fartucha leki mogą zostać przypisane pacjentowi, który wcale tego nie wymaga, a z kolei przy nadciśnieniu maskowanym istnieje ryzyko, że leczenie farmakologiczne zostanie podjęte zbyt późno.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.