Ponad 50 tys. recept na tabletkę "dzień po". Wiadomo, kto bierze najczęściej

• W 2025 r. w polskich aptekach wystawiono 52 967 recept na antykoncepcję awaryjną
• 69 proc. recept dotyczyło kobiet w wieku 19-40 lat; co piąta trafiła do pacjentek po 40. roku życia
• Najczęściej sięgały po nią kobiety 1925 oraz 31-40 lat; bardzo rzadko osoby poniżej 15 lat

Kto najczęściej sięga po tabletkę „dzień po”?

W 2025 roku najczęściej po antykoncepcję awaryjną sięgały kobiety w wieku 19-25 lat (15 163 recepty) oraz 31-40 lat (14 323 recepty). Zdecydowanie rzadziej po tego typu środki zgłaszały się osoby bardzo młode - w grupie poniżej 15. roku życia wystawiono jedynie 261 recept. Taki rozkład wiekowy wskazuje, że antykoncepcja awaryjna jest najczęściej wykorzystywana przez kobiety aktywne seksualnie, będące w relacjach partnerskich lub na etapie intensywnych zmian życiowych, zawodowych i rodzinnych.

- Dwie dominujące grupy wiekowe to kobiety na początku dorosłości oraz kobiety w wieku reprodukcyjnym, często łączące życie rodzinne z pracą zawodową. W obu przypadkach decyzja o sięgnięciu po antykoncepcję awaryjną jest zwykle świadoma i racjonalna. Nie jest to działanie impulsywne, lecz odpowiedź na realne ryzyko i brak gotowości na ciążę w danym momencie życia - tłumaczy mgr farm. Olga Sierpniowska, ekspertka kampanii „Poranek Po”.

Najwięcej recept wystawiono w święta

Analiza danych miesięcznych pokazuje wyraźnie, że najwięcej recept na antykoncepcję awaryjną wystawiono w okresie świątecznym. W grudniu i styczniu łącznie wystawiono 9 623 recepty (4 872 w grudniu oraz 4 751 w styczniu). To więcej niż w okresie letnim, który często uznawany jest za czas zwiększonego zapotrzebowania na tego typu preparaty.

Dla porównania, w miesiącach lipiec-sierpień liczba wystawionych recept wyniosła 9 541, czyli nieznacznie mniej niż w okresie świąteczno-noworocznym.

- Okres świąteczny to czas spotkań rodzinnych, towarzyskich i wyjazdów, który sprzyja zmianie rutyny i podejmowaniu decyzji poza codziennym schematem. Z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia to ważna informacja, bo pokazuje, że dostępność farmaceutów i aptek w tym czasie ma realne znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet - mówi mgr farm. Olga Sierpniowska.

Dostępność i świadomość ważniejsze niż sezon

Eksperci podkreślają, że sezonowość widoczna w danych CEZ nie wynika wyłącznie z pory roku, ale przede wszystkim z dostępności usług oraz świadomości pacjentek. Kobiety coraz częściej wiedzą, że w aptece mogą szybko uzyskać pomoc, bez konieczności oczekiwania na wizytę lekarską.

- Dane pokazują, że kobiety reagują na ryzyko wtedy, gdy mają realny dostęp do rozwiązania. Farmaceuta jest często najbardziej dostępnym profesjonalistą medycznym, szczególnie w dni wolne od pracy czy święta. To właśnie ta dostępność przekłada się na decyzje pacjentek i liczbę wystawianych recept - zauważa dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert kampanii „Poranek Po”, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.

Zmiana społeczna i wyzwanie systemowe

Zestawienie danych wiekowych i miesięcznych pokazuje wyraźnie, że antykoncepcja awaryjna w Polsce przestaje być marginalnym rozwiązaniem. Korzystają z niej głównie kobiety świadome swoich potrzeb, funkcjonujące aktywnie zawodowo i społecznie, które traktują ją jako element odpowiedzialnego planowania życia. 

Jednocześnie dane CEZ wskazują na konieczność dalszej edukacji oraz zapewnienia stabilnego, przewidywalnego dostępu do antykoncepcji awaryjnej - zwłaszcza w okresach zwiększonego zapotrzebowania, takich jak święta czy długie weekendy. Bez względu na przyszłe decyzje legislacyjne, rola farmaceutów jako pierwszego punktu kontaktu w zakresie zdrowia reprodukcyjnego kobiet pozostaje kluczowa.