Na zleceniu można być tylko 18 miesięcy: kiedy, kto i w jakich warunkach?

Pewnie większość Społeczeństwa ma już świadomość prawną co do limitowania umów o pracę na czas określony. Wiemy, że można zawrzeć maksymalnie 3 umowy o pracę na czas określony (co ważne nie wlicza się do tego umowa na okres próbny) w okresie nie przekraczającym 36 miesięcy. Oczywiście konfiguracje mogą być różne, np. tylko jedna umowa o pracę na czas określony na 36 miesięcy, tj. na 3 lata. Po upływie tego okresu i tej liczbie umów: ex lege (z automatu) "wpada się" w umowę na czas nieokreślony - a pisząc językiem prawniczym - umowa o pracę na czas określony, która byłaby taką czwartą umowę, czy też doszłoby do przekroczenia 36. miesięcy - przekształciłaby się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony.

No dobrze, ale to jest prawo pracy. A jak jest z umowami cywilnoprawnymi. Każdy (miejmy nadzieję) wie, że umowy cywilnoprawne - w tym słynna umowa zlecenia - są uregulowane w Kodeksie Cywilnym, a nie w Kodeksie Pracy - jak umowa o pracę, powołanie, mianowanie, wybór czy spółdzielcza umowę o pracę. Niemniej jednak zakres wykonywania (szeroko rozumianej) pracy zarobkowej na tych podstawach jest też regulowany innymi ustawami, a owe ustawy mogą określać inną ochronę, inne limity.

Na zleceniu 18 miesięcy i ani dnia dłużej! Są przepisy są restrykcje i kary

W omawianym przypadku chodzi o umowę cywilnoprawną zawarta w ramach współpracy z APT - Agencją Pracy Tymczasowej. Podstawa prawna do tego to: ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z 9 lipca 2003 r. (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 236, dalej ustawa o APT). Okazuje się zatem, że w pewnych specyficznych warunkach prawnych istnieją też ograniczenia, co do czasu na jaki jest zawierana umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa zlecenia. To nie jest tak (wbrew powszechnemu przekonaniu), że tzw. umowy śmieciowe pozbawione są całkowicie ochronnych prawnej a zleceniobiorca jest zawsze na przegranej pozycji. Zatem: na zleceniu można być tylko 18 miesięcy: kiedy, kto i w jakich warunkach?

Czym jest praca tymczasowa?

Praca tymczasowa to nic innego jak wykonywanie na rzecz danego pracodawcy użytkownika, przez okres nie dłuższy niż wskazany w ustawie, zadań:

• o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub
• których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub
• których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika.

Warunki do ochrony przy umowie cywilnoprawnej

Przepis art. 20 ustawy o APT dotyczy okresu wykonywania pracy tymczasowej. Uszczegóławiając z art. 1 wynika, że: Agencja pracy tymczasowej może skierować danego pracownika tymczasowego do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• 2. Agencja pracy tymczasowej może skierować daną osobę do wykonywania pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę oraz umowy prawa cywilnego na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy.
• 3. Pracodawca użytkownik może korzystać z pracy tego samego pracownika tymczasowego przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy.
• 4. Pracodawca użytkownik może korzystać z pracy tej samej osoby wykonującej pracę tymczasową na podstawie umowy o pracę oraz umowy prawa cywilnego przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy.

• 5. Agencja pracy tymczasowej może skierować pracownika tymczasowego do wykonywania w sposób ciągły, przez okres nieprzekraczający 36 miesięcy, pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, obejmującej zadania, których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez danego pracodawcę użytkownika, a pracodawca użytkownik może korzystać z pracy takiego pracownika tymczasowego przez taki okres.
• 6. Po okresie wykonywania pracy tymczasowej, o którym mowa w ust. 5, pracownik tymczasowy może być skierowany przez agencję pracy tymczasowej oraz przyjęty przez tego samego pracodawcę użytkownika do wykonywania pracy tymczasowej na jego rzecz nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy.
• 7. Agencja pracy tymczasowej może skierować daną osobę do wykonywania w sposób ciągły, przez okres nieprzekraczający 36 miesięcy, pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę oraz umowy prawa cywilnego na rzecz jednego pracodawcy użytkownika, obejmującej zadania, których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez danego pracodawcę użytkownika, a pracodawca użytkownik może korzystać z pracy takiej osoby przez taki okres.
• 8. Po okresie wykonywania pracy tymczasowej, o którym mowa w ust. 7, dana osoba może być skierowana przez agencję pracy tymczasowej oraz przyjęta przez tego samego pracodawcę użytkownika do wykonywania pracy tymczasowej na jego rzecz nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy.

Jaka kara dla APT?

Z art. 27a pkt 5) ustawy o APT wynika, odpowiedzialność wykroczeniowa agencji. Kto, będąc agencją pracy tymczasowej lub działając w jej imieniu, kieruje pracownika tymczasowego do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres przekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy - podlega karze grzywny od 1000 do 30 000 zł.